Big Rita: tele-democratie » De Mol maakt politiek weer sexy

2006

Nederland stemt massaal – maar zoals het beroemde spotje op TV laat zien, zijn het met name de programma's als Idols, Big Brother, en allerlei andere spelshows waar het Nederlandse publiek moet betalen om haar stem te laten horen. Hoe anders is dat bij de (gratis) gemeentelijke of nationale verkiezingen. Slechts met veel pijn, moeite en met enorme reclamecampagnes kunnen kiezers verleid worden om een paar minuten van hun kostbare tijd op te geven en zo invloed uit te oefenen op het bestuur van hun gemeente danwel land.

Maar laten we eerlijk zijn: er valt ook niet zoveel leuks te kiezen. Wat we missen is een politiek leider, iemand die een geloofwaardige toekomstvisie kan uitdragen die mensen aanspreekt en aanspoort. Vooral met de gemeenteverkiezingen wordt duidelijk dat de meeste kiezers niet weten wat ze moeten stemmen en ten einde raad kiezen ze voor de one-issue partijen met de leukste patatkraam in het dorpscentrum.

2016
Al jaren roept politiek Nederland dat er iets gedaan moet worden aan de gebrekkige betrokkenheid van burgers bij de politiek. Senator Balkenende windt zich zo op over de situatie dat hij demonstratief met zijn schoen op het spreekgestoelte slaat en uitroept dat “de burger zich moet interesseren voor het belangrijke werk dat in Den Haag verricht wordt”. MTV news spendeert 13 seconden aan de videobeelden van Balkenende. De VJ spreekt zijn afschuwen uit over het kapsel van de senator. De Turkse schoenenfabrikant gebruikt de beelden voor een van de meest succesvolle reclamespotjes van het decennium.

Ondertussen wordt in Den Haag een wetsvoorstel voorbereid waarin alle burgers onder de 75 verplicht worden een 'politieke inburgeringscursus' te volgen. Als sanctie wordt het ontnemen van het stemrecht voorgesteld – maar als blijkt dat 83% van de Nederlanders niet reageert wordt de gehele wet inclusief minister van tafel geveegd.
Op dat moment zien de mediaconglomeraten hun kans en richten en masse politieke partijen op die, gesteund door de respectievelijke mediakanalen en bijbehorende sponsorgelden, wel de burger bereiken. Politieke vraagstukken worden gereduceerd tot voor de burger eenvoudig te beantwoorden ja/nee vragen, die per SMS naar de studio's verstuurd worden.

2026
Weinig mensen kunnen zich nog herinneren dat de media het politieke proces volgde, in plaats van andersom. Politiek is entertainment, die samen met de show “Pimp my PC” en de laatste Chinese soap-interactives strijdt om de onderkant van de mediamarkt.

Echte besluitvorming vindt plaats vanuit Brussel, Bedrijfsleven en Belangengroeperingen - in het kader van traditie wordt nog steed in Den Haag een toneelstukje opgevoerd. John de Mol ziet kansen en probeert er in ieder geval iets leuks van te maken. Hij haalt enkele ministers over om hun dagelijkse werk live te laten uitzenden om de burger erbij te betrekken. Big Rita is geboren: over de schouder van de minister van Nationale Trots kunnen toeschouwers meegenieten met de bureauperikelen van een machteloze bewindsvoerdster. Net als in de illustere spelshows van begin deze eeuw kunnen kijkers stemmen over wie mag blijven en wie weg moet. Dit geldt met name voor de paar immigraten die Nederland nog aandoen. Zo is laatst een Wit-Russische kernfysicus weggestemd (B: trug-stu-ren!), omdat zijn bril volgens het publiek te ouderwets was.

Andreas Ligtvoet & Arjen Kamphuis, futurologen